Bajki terapeutyczne – ciche wsparcie dla wielkich dziecięcych spraw

Dzieci przeżywają świat intensywnie, czasem nawet bardziej niż dorośli. Niby „jeden dzień” w przedszkolu, w szkole czy w domu, a w środku może dziać się mnóstwo: lęk, niepokój, strach przed ciemnością, smutki po kłótni z bliskimi, a czasem trudne sytuacje związane ze zmianą w rodzinie, chorobą czy nawet śmiercią. To ważne, żeby dziecko miało narzędzia, które pomogą mu zrozumieć, czym są emocje, skąd się biorą i jak można sobie z nimi radzić. I tu świetnie sprawdzą bajki terapeutyczne, które od dziś są także dostępne na stronie Esprit Kids w autorskim opracowaniu. Pierwsza z nich to Bajka o wyszczerbionym kubku, czyli o tym, że warto być sobą autorstwa Magdaleny Kilian-Antoine z ilustracjami Małgosi Bocian.

Czym są bajki terapeutyczne i dlaczego działają?

Bajki terapeutyczne to specjalny rodzaj opowieści, które w łagodny sposób dotykają dziecięcych problemów i pokazują możliwe rozwiązania. W centrum jest zwykle bohater, z którego emocjami i przeżyciami dziecko może się utożsamić: czuje, boi się, wstydzi, złości albo nie wie, jak rozmawiać z innymi. Oczywiście, można je czytać jak zwykłe bajki na dobranoc, ale ich zadanie jest o wiele głębsze: pomagają oswoić lęk, wesprzeć poczucie własnej wartości, uczyć stawiania granic oraz tolerancji i akceptacji.

Co ważne, bajki psychoterapeutyczne nie dają gotowych odpowiedzi i nie mówią wprost „zrób tak i tak”. One pokazuje proces: bohater ma trudność, próbuje, czasem się myli, spotyka mądrą postać, odkrywa w sobie zasoby. Taka konstrukcja pozwala dziecku bez presji przejść przez podobny tor myślenia. To dlatego tego typu historie zostają w głowie na długo – dziecko wraca do nich w domu, w szkole, w rozmowy z rodzice czy w swoich samodzielnych rozmyślaniach.

Jak bajki pomagają w trudnych sytuacjach?

W świecie dziecka problemy mają realny ciężar. Dla dorosłego „ciemność w pokoju” czy „nowa koleżanka” mogą brzmieć jak błahe sprawy, ale dla dziecka to czasami olbrzymi stres. W takich sytuacjach bajki terapeutyczne potrafią pomóc na kilku poziomach:

1. Nazywanie emocji
   Kiedy autor lub autorka opowiada o bohaterze, który czuje złość, smutek, niepokój czy lęk, dziecko uczy się nazywać swoje emocje, a to pierwszy i niezwykle ważny krok do tego, by zrozumieć siebie.
2. Bezpieczny dystans
   Dziecko może przeżyć sytuacji bohatera „na niby”. To pozwala oswoić sytuację: czy to strach przed ciemnością, szkołą, naukę stawiania granic, a nawet tematy tak trudne jak rozstanie czy mierzenie się ze śmiercią.
3. Budowanie poczucia sprawczości
   Bohater znajduje rozwiązanie w działaniu: szuka pomysłu, prosi o pomoc, uczy się, co działa. Dzięki temu dziecko widzi, że ma wpływ na swoje życie i że z problemów można wyjść krok po kroku.
4. Wzmacnianie relacji
   Bajki stają się pretekstem do rozmowy z bliskimi. Rodzice mogą pytać: „A jak ty byś się czuł?”, „Czy to ci się kiedyś zdarzyło?”, „Co mogłoby pomóc?”. To inspiruje do rozmów o tym, co trudne, bez oceniania.

Bajki terapeutyczne jako codzienna lektury dla najmłodszych

Wielu rodziców szuka książek i lektury, które nie tylko bawią, ale też wspierają rozwój emocjonalny. I świetnie – bo bajki terapeutyczne można czytać regularnie, nie tylko wtedy, kiedy pojawia się kryzys. Taka opowieść pozwala dziecku lepiej rozumieć siebie, uczy empatii wobec innych, pokazuje wartość stawiania granic i tego, że „nie” też jest OK. To cichy trening emocjonalny, który procentuje w codziennym życiu: w domu, w relacjach z rówieśnikami, w szkole, w nowych sytuacjach.

Poza warstwą tekstową nie należy zapominać o niezwykłej roli ilustracji. Dzieci często „czytają” obrazem. Dobra bajka potrafi budować napięcie, przynosić ulgę, zakończyć historię w sposób, który daje poczucie bezpieczeństwa i akceptacji, ale też właśnie zachwycić ilustracjami i ożywić historię za ich pomocą. Właśnie dlatego bajki terapeutyczne tak pięknie łączą mądrą treść z magią bajki.

Nowość na Esprit Kids: bajki terapeutyczne do druku

A dlaczego o tym wszystkim piszemy? Bo właśnie uruchomiliśmy na strony specjalny dział z bajkami terapeutycznymi. Pierwsza bajka pt. Bajka o wyszczerbionym kubku, czyli o tym, że warto być sobą już jest dostępna – możecie ją czytać online albo pobrać do druku. To świetna opcja, żeby wrócić do historii wtedy, gdy dziecko tego potrzebuje: w domu, na wyjeździe, przed snem czy nawet rano, kiedy emocje robią się cięższe niż szkolny plecak.

Jak wykorzystać bajki terapeutyczne w praktyce?

Nie trzeba być terapeutą, żeby mądrze korzystać z takich opowieści. Oto kilka prostych pomysłów:

• Czytajcie razem, nawet jeśli dziecko już umie czytać. Wspólne czytania buduje bliskość i daje szansę na rozmowy.
• Zatrzymujcie się w ważnych momentach. Zapytaj: „Czym bohater się martwi?”, „Co by mu pomogło?”, „A ty kiedy tak się czujesz?”
• Nie poprawiaj emocji. Jeśli dziecko mówi „też się boję”, nie mów „nie ma czego”. Lepsze jest: „rozumiem, że to trudne”.
• Wracajcie do bajki. Czasem potrzebne są powtórki – dziecko uczy się przez powracanie do znanych treści.
• Zaproś do twórczości. Możecie robić własne ilustracje, wymyślać inne zakończenia, tworzyć nowe historie o podobnych problemach.

Na koniec

Bajki terapeutyczne to nie magia, ale mądre narzędzie wspierające nas w wychowaniu dzieci. Pomagają najmłodszym zrozumieć własne emocje, odnaleźć się w trudnych sytuacjach, wzmocnić poczucie własnej wartości i nauczyć się stawiania granic. A rodzice dostają coś równie cennego: sposób, by być bliżej dziecka i lepiej rozmawiać o tym, co czasem trudno nazwać.

Zapraszamy więc do naszego nowego działu na Esprit Kids – niech bajki terapeutyczne będą małym wsparciem w wielkich sprawach najmłodszych.